Agorafobia - jak żyć z lękiem przed przestrzenią?

Agorafobia jest dość powszechnym przejawem lęku przed otoczeniem, który zdradza brak umiejętności społecznych, a zarazem utrudnia lub wręcz uniemożliwia normalne życie.

Każdy dzień jest ogromnym wyzwaniem, szczególnie dla osób żyjących w nieustającym poczuciu irracjonalnego lęku. Wśród wielu powszechnie występujących fobii społecznych szczególnie silne bariery w codziennym życiu buduje agorafobia. Uznawana za zaburzenie psychiczne fobia opiera się na lęku przed otwartą przestrzenią. Lęku, który paraliżuje, utrudnia podróże morskie i lotnicze, a w zaawansowanej postaci, bez wsparcia terapeutycznego, niekiedy uniemożliwia choremu tak proste i elementarne czynności, jak wyjście z domu, edukacja czy podjęcie pracy.

Czynniki rozwoju agorafobii

Podobnie jak w przypadku większości zaburzeń psychicznych, przyczyny rozwoju lęku przed otwartą przestrzenią nie są jednoznaczne. Można mówić o kumulacji kilku różnych czynników. Należą do nich: determinacja genetyczna, duża wrażliwość na bodźce społeczne wynikająca z neurotycznej struktury osobowości oraz różne formy doświadczonej w życiu traumy. Chory radzi sobie z dramatycznymi przeżyciami (jak np. śmierć bliskiej osoby lub przemoc), starając się przejąć kontrolę nad swoim bezpośrednim otoczeniem i położeniem w przestrzeni. Lęk tego rodzaju ma jednak obsesyjną postać, paraliżuje chorego i uniemożliwia jego normalne funkcjonowanie w społeczeństwie. Najczęściej objawy fobii nasilają się w otwartych przestrzeniach uczęszczanych przez wiele, potencjalnie anonimowych dla chorego, osób. Należą do nich parki, hipermarkety, ale również kościoły, budynki szkolne czy zakłady pracy. Nasilona agorafobia wymaga długotrwałej terapii, która pozwoli choremu nauczyć się na nowo funkcjonowania w społeczeństwie.

Metody walki z lękiem przed przestrzenią

Osoby dotknięte agorafobią mogą szukać pomocy zarówno w indywidualnej terapii, jak i uczestnictwie w grupach wsparcia dla osób dotkniętych tą przypadłością społeczną. Na terapię poznawczo-behawioralną w gabinecie psychologa może chorego skierować lekarz pierwszego kontaktu. Tego rodzaju terapia wymaga regularnych i stosunkowo częstych spotkań z terapeutą przez okres minimum kilku miesięcy. Dodatkowym wsparciem w procesie terapeutycznym są dla osób dotkniętych agorafobią także zalecane przez psychologa leki antydepresyjne. Najważniejszym celem terapii jest jednak budowanie wspólnie z osobą chorą modelu życia pozwalającego mierzyć się z otoczeniem w codziennym życiu.

Agorafobia dolegliwością sławnych i twórczych jednostek

Szczególna wrażliwość dotkniętych lękiem społecznym osób często zdradza również ich artystyczne predyspozycje i zamiłowania. Wśród wielu znanych postaci, które doświadczały w swoim życiu agorafobii można odnaleźć między innymi wybitnego człowieka renesansu, malarza Leonardo da Vinci oraz polskiego pisarza okresu pozytywizmu, tworzącego pod pseudonimem Bolesław Prus Aleksandra Głowackiego.