Anafilaksja – co należy wiedzieć

Silną i natychmiastową reakcją na działanie alergenu nazywa się anafilaksją; by jej uniknąć należy wystrzegać się kontaktu z substancjami uczulającymi.

Anafilaksja to natychmiastowa reakcja alergiczna organizmu po kontakcie z alergenem, czyli czynnikiem lub bodźcem wywołującym uczulenie. Może dotyczyć każdego narządu, zaś w najcięższych przypadkach, czyli wstrząsie anafilaktycznym, dochodzi nawet do zatrzymania krążenia i oddychania.

 

 

  • Przyczyny i zapobieganie

Anafilaksja to wynik reakcji immunologicznej na alergeny. Zalicza się do nich najczęściej przeciwbakteryjne leki, immunoterapię (jest to modyfikowanie czynności w obrębie układu odpornościowego), a także użądlenia owadów. Ponadto anafilaksja może wystąpić również po podaniu szczepionki oraz spożyciu określonego pokarmu, wywołującego reakcję uczuleniową. Także kontakt z rękawicami bądź narzędziami, do których produkcji użyto gumy kauczukowej może być przyczyną choroby. Najczęściej obserwuje się wystąpienie wstrząsu anafilaktycznego po przyjęciu leków z grupy antybiotyków b-laktamowych oraz po zjedzeniu orzechów, szczególnie ziemnych, a także skorupiaków czy też owoców cytrusowych i ryb. Zdarza się również, że ciężką postać tej choroby wywołuje przyjmowanie zastrzyków w terapii alergenowej - często nawet już po pierwszej próbie alergicznej. W profilaktyce tego groźnego schorzenia należy pamiętać przede wszystkim o unikaniu czynników ryzyka wstąpienia choroby czyli alergenów. Bardzo ważne dla osób, u których wystąpiła przynajmniej raz reakcja anafilaktyczna, jest noszenie przy sobie inhalatora bądź strzykawki z adrenaliną, zawsze kiedy może dojść do ponownego kontaktu z alergenem.

 

  • Objawy 

Pierwsze symptomy reakcji anafilaktycznej można zaobserwować już po kilku do kilkunastu minut po ekspozycji na alergen. Te, które wystąpią po około 20 minutach są zwykle najcięższe. Bywa, że objawy pojawiają się powtórnie po kilku godzinach od wystąpienia ich po raz pierwszy. Symptomy występują w 5 stadiach. Pierwszy, oznaczany jako zerowy, charakteryzuje się pojawieniem się zmian tylko w miejscu kontaktu z czynnikiem uczulającym i jest to zazwyczaj zaczerwienienie lub obrzęk. W stadium 1 obserwuje się lekką reakcję całego organizmu, występują rozsiane zmiany na skórze (rumień, katar, swędzenie, łzawienie czy ból głowy). Drugie stadium odznacza się podobnymi objawami jak w stadium 1, lecz w postaci nasilonej. W stadium 3 pojawia się groźny wstrząs anafilaktyczny, może wystąpić ciężka hipotonia (niedociśnienie tętnicze), skurcz oskrzeli, obrzęk krtani, zaburzenia świadomości i silna niestrawność. Ostatnie stadium anafilaksji to niewydolność krążeniowa, która prowadzi do zatrzymania oddechu.