Obecnie coraz więcej kampanii społecznych poświęca się problemowi profilaktyki związanej ze zmianami nowotworowymi u kobiet. Chodzi głównie o mammografię i wykrywanie raka piersi oraz o badanie cytologiczne i diagnozowanie zmian nowotworowych w szyjce macicy.
Samo badanie cytologiczne jest bardzo krótkie i bezbolesne - trwa nie dłużej niż 3 minuty i łączyć się może jedynie z delikatnym ukłuciem. Do tej pory zalecało się jego coroczne wykonywanie kobietom, które ukończyły dwadzieścia pięć lat. Obecnie zalecenia się zmieniły ze względu na obniżenie się średniego wieku inicjacji seksualnej. Namawia się kobiety, by poddały się badaniu najpóźniej w trzy lata po rozpoczęciu życia seksualnego. Osobom, które znajdują się w grupie ryzyka - głównie, gdy wcześniej w rodzinie pojawiły się tego rodzaju zmiany nowotworowe - ginekolog na ogół zaleca częstszą kontrolę. Zdarza się również, że wyniki badania nie są zadowalające, nie zawsze się tak dzieje ze względu na stan chorobowy, w niektórych przypadkach wynika to na przykład z pojawienia się śluzu w próbce. W takiej sytuacji badanie cytologiczne należy powtórzyć.
Zrobienie cytologii jest w Polsce całkowicie bezpłatne. Mimo to, aż 30 procent kobiet nigdy nie poddawało się temu badaniu. Statystyka ta zmusza różne organizacje do nagłaśniania problemu. Niestety, śmiertelność kobiet mających raka szyjki macicy jest bardzo wysoka. Co najmniej połowa chorych umiera, z czego większość z powodu zbyt późnego wykrycia zmian nowotworowych. Badanie cytologiczne umożliwia zdiagnozowanie raka już w najwcześniejszym jego stadium, co najczęściej pozwala na jego całkowite zneutralizowanie. Przy cytologii wykrywa się również inne zmiany, w tym nadżerkę, której również nie można bagatelizować, gdyż może prowadzić do powstania komórek rakowych. Współcześnie bardzo ważna jest profilaktyka, gdyż rak szyjki macicy stanowi problem na światową skalę. Powoduje go wirus brodawczaka, który może zostać przeniesiony na przykład podczas stosunku seksualnego z nosicielem. Ryzyko zachorowania zwiększa się u nałogowych palaczek oraz u kobiet, które stosują środki hormonalne. Na rynku pojawiły się obecnie szczepienia przeciwko rakowi szyjki macicy, jednak należy stosować je we wczesnym wieku, ponadto są bardzo drogie.