Balans bieli – porady

Kiedy automatyczne wykrywanie balansu bieli powoduje niepoprawne odwzorowanie kolorów warto ręcznie wprowadzić informację o rodzaju światła.

Ustawianie balansu bieli to proces wykonywany przez oprogramowanie aparatu w celu interpretacji surowych danych z światłoczułej matrycy. Żeby świadomie korzystać z ustawień balansu bieli trzeba zrozumieć w jaki sposób mechanizm aparatu rozpoznaje kolory

Mechanizm wykrywania balansu bieli

Ludzkie oko rejestruje rzeczywiste kolory przedmiotów nie zależnie od oświetlenia. Natomiast automatyka aparatu nie mierzy światła rzeczywistego a odbite od fotografowanych obiektów. W momencie gdy robimy zdjęcie procesor aparatu oblicza parametry dla danego kadru, tak aby zdjęcie było wystarczająco jasne, a kolory dobrze odwzorowane. Oprogramowanie aparatu potrzebuje informacji o natężeniu i kolorze oświetlenia. Na kolorystykę ma również wpływ barwa światła. Inne jest światło słoneczne podczas zachodu (powodujące zażółcenie zdjęcia) i inne jarzeniowej lampy (nadająca zdjęciu niebieskawy kolor). W momencie, gdy widzimy, że odwzorowane kolory nie odpowiadają rzeczywistości warto wykonać kilka ujęć ręcznie zmieniając ustawienia balansu bieli. Modyfikacja kolorystki zdjęcia w programach graficznych jest trudna, dlatego gdy nie jesteśmy w stanie uzyskać optymalnych kolorów warto zapisać obraz w formacie RAW, który nie posiada przypisanego balansu bieli. Takie zdjęcie można wielokrotnie zmieniać za pomocą oprogramowania do obróbki zdjęć.

Ustawianie odpowiedniego balansu bieli

Nawet najprostsze aparaty posiadają funkcję AWB (z angielskiego auto white balans), czyli automatyczne wykrywanie balansu bieli. Aparat wybiera najjaśniejsze miejsce zdjęcia i przyjmuje je za biel. Na podstawie tego obszaru wyliczany jest kolor i intensywność światła padającego na fotografowaną scenę. Takiego ustawienia warto używać gdy robimy zdjęcia w szybko zmieniającym się oświetleniu. Automatyka aparatu świetnie sobie radzi przy zdjęciach w świetle dziennym i pochmurnym niebie. W sytuacji gdy w kadrze brak jest szarych lub białych powierzchni lub gdy źródło światła jest mieszane, automatyka aparatu może źle odwzorować kolory obiektów. Wtedy należy wprowadzić ręcznie informację o rodzaju oświetlenia. Podstawowe scenerie, symbolizowane zwykle przez intuicyjne symbole, to światło słoneczne, żarówka, pochmurny dzień, lampa jarzeniowa. Każdy aparat posiada odrobinę inne ustawienia przypisane do danej scenerii, należy więc poeksperymentować, aby poznać nasz sprzęt. Niektóre aparaty oferują również możliwość ustawienia balansu bieli według wzorca, dzięki któremu fotograf decyduje co aparat ma uznać za białe. W tym celu należy skierować obiektyw na wzorzec, białą lub neutralnie szarą powierzchnię (profesjonalni fotografowie używają gotowych tablic o 18% szarości). Następnie parametry należy zapisać za pomocą odpowiedniego przycisku (cała procedura dla konkretnego modelu opisana jest w instrukcji). Takie ustawienie jest szczególnie przydatne podczas zdjęć przy świetle mieszanym.