Borobudur - buddyjska budowla w kraju islamu

Na całym świecie trudno znaleźć budowlę równie intrygującą, co buddyjska świątynia Borobudur, leżąca pośród malowniczych wzniesień indonezyjskiej Jawy.

Ta monumentalna świątynia, którą równie dobrze można okreslić mianem swoistego sanktuarium, czy pomnika, wznosi się na porośniętym dżunglą obrzarze równiny Kedu. Co znamienne buddyjska budowla Borobudur jest wtłoczona w muzułmańską rzeczywistość indonezyjskiej wyspy. Czyni to z niej konstrukcję jeszcze bardziej godną zainteresowania.

Borobudur w świecie islamu

Ponad 90% Jawajczyków, mieszkańców Południowo-Wschodniej Azji, to muzułmanie. Ponad połowa z nich należy do grupy religijnej wyznającej islam ortodoksyjny. W cenrtum islamskiego świata znajduje się jednak niezwykła buddyjska świątynia, która przyciąga wyznawców tej religii oraz turystów z całego świata. Pomiędzy VIII, a IX wiekiem naszej ery na ziemiach Jawy panowała zhinduizowana dynastia Sailendrów. Za czasów ich panowania wzniesiono Borobudur i czczono jak buddyjski obiekt kultu. Dopiero kilkaset lat później rozpoczął się proces wypierania hinduizmu na rzecz islamu, zapoczątkowany przez arabskich kupców, którzy powiązali swoje interesy handlowe z terenami Południowo-Wschodniej Azji. Od tego czasu hinduska Jawa zaczęła kierować swoje religijne zapatrywania ku islamowi.

Borobudur, czyli niecodzienna piramida

Borobudur to rozwinięta forma indyjskiej stupy, czyli swoistego reflektarza lub pomnika. Poprzez uformowanie charakterystycznych stopni świątynia przypomina piramidę schodkową o wysokości 35 metrów i 111 metrach szerokości każdego boku. Borobudur nie posiada pomieszczeń, żadnych wnęk, czy pokoi. To konstrukacja, w której wnętrzu znajduje się lita skała, którą budowniczowie przycieli do potrzeb budowli i obłożili tysiącami kamieni różnej wielkości. Na pięciu charakterystycznych tarasach znajdują się wyrzeźbione sceny z życia Buddy. Na szczycie świątyni znajdują się 72 stupy, a w każdej z nich (poza jedną) znajduje się posąg Buddy. Buddyjska świątynia jest miejscem przeznaczonym do rytualnej pielgrzymki. Po jej licznych poziomach wędrują wyznawcy hinduizmu, podziwiając rozciagające się na ponad 6 kilometrów rzeźbione scenki z życia Buddy.

Cud architekektoniczny i metafora życia

Konstrukcja Borobudur, przywodząca na myśl piramidę, odzwierciedla buddyjską wizję świata. Cztery boki świątyni symbolizują Cztery Szlachetne Prawdy buddyzmu, mówiące o cierpieniu, przyczynie cierpienia, jego ustaniu i o ścieżce prowadzącej do wyzowlenia się z niego. Na kamiennej konstrukcji Borobudur znajdują się aż 504 posągi Buddy, 1460 płaskorzeźb przedstawiających jego życie, a także 1212 luźnych scenek ze świata buddyzmu. Niektórzy badacze są zdania, że budowla ta mieniła się kolorami. Znaleziono ślady różnych malarskich barwników, świadczące o prawdopodobieństwie upiększania jej za pomocą farb. Zachwycająca budowla jest więc cudem architektonicznym, który w 1991 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.