Co robić jeśli jesteś ofiarą stalkingu?

Troska o własne bezpieczeństwo, gromadzenie dowodów przeciwko prześladowcy i skierowanie sprawy na drogę prawną to pierwsze działania, które powinna podjąć ofiara stalkingu.

W Polsce brak dokładnych uregulowań prawnych, definiujących, czym jest stalking a prace mające na celu włączenie nękania do kodeksu karnego są jeszcze w toku. W międzynarodowym ustawodawstwie stalking to uporczywie powtarzające się działania ingerujące w wolność osobistą i prywatność drugiej osoby. Zjawisko jest bardziej powszechne, niż można by przypuszczać - co dziesiąta osoba przyznaje, że jest lub była uporczywie nękana. Typowa ofiara stalkingu to kobieta poniżej czterdziestego roku życia, ale ten problem również często dotyka ludzi z innych grup społecznych.

Czym jest stalking?

Ofiara stalkingu często przez długi czas nie zgłasza problemu policji, ponieważ ma trudności z określeniem, czy działania nękającej ją osoby wykraczają poza granice prawa. Tymczasem Konstytucja gwarantuje wolność, prywatność i nietykalność każdego obywatela. Według artykułu 24 kodeksu cywilnego osoba, której dobro osobiste jest zagrożone działaniem innego człowieka, może żądać zaniechania tych działań, a w przypadku naruszenia jej praw także stosownego zadośćuczynienia. Stalking to wszystkie uporczywe działania naruszające prywatność i wywołujące w ofierze poczucie zagrożenia i inne szkody psychiczne. Mogą przybierać formę nękania, naprzykrzania się, częstych prób nawiązania kontaktu, mimo wyraźnego sprzeciwu drugiej osoby a także obserwowania, śledzenia także za pomocą internetu, niszczenie mienia i agresywne zachowania. Za stalking można uznać również czynności, które nie są wykroczeniami - obdarowywanie prześladowanego niechcianymi upominkami czy kwiatami. Pojedyncze przypadki nie są uznawanie za nękanie, jednak gdy sytuacja wielokrotnie się powtarza, należy podjąć odpowiednie kroki.

Prewencja najlepszym wyjściem, by nie paść ofiarą stalkingu

Ofiara stalkingu powinna unikać wszelkiego kontaktu z prześladowcą. Reagowanie na zaczepki, negocjacje i rozmowy z osobą obsesyjnie nami zainteresowaną sprawiają, że sprawca stalkingu osiąga swój cel, ma poczucie władzy i kontroli nad sytuacją. Ponawiających się incydentów nie wolno lekceważyć. Przede wszystkim trzeba zadbać o osobiste bezpieczeństwo. Jeśli byliśmy wcześniej w bliskim kontakcie ze sprawcą stalkingu, powinniśmy wymienić zamki w drzwiach, ponieważ ta osoba mogła mieć okazję do dorobienia sobie zapasowych kluczy. Poczucie bezpieczeństwa zwiększy tez zainstalowanie systemów antywłamaniowych. Dobrym pomysłem jest też ograniczenie samotnych pobytów poza domem i unikanie podawania osobistych informacji o miejscu pobytu lub zmianie numeru telefonu. Ofiara stalkingu nie powinna niszczyć dowodów obciążających prześladowcę. Wysyłane sms'y, maile czy listy, rejestr połączeń, a także zeznania osób będących świadkiem nękania będą pomocne, gdy dojdzie do procesu. Ofiara stalkingu powinna też sporządzić listę niepokojących działań prześladowcy aby przedstawić organom prawa dokładny obraz sytuacji. Pierwszym krokiem, aby uwolnić się od "natręta" jest zwrócenie się o pomoc do najbliższego komisariatu policji. Sprawą powinni zająć się przedstawiciele władz i psycholodzy, ponieważ tylko działania specjalistów zapewnią definitywne zakończenie sprawy. Pomoc psychologa może okazać się potrzebna również ofierze stalkingu, ponieważ długotrwałe nękanie stanowi poważne obciążenie psychiczne i zdrowotne.