“Depresja to głęboki ból życia” - w poszukiwaniu ratunku

Depresja jest przewlekłą, poważną chorobą wymagającą długotrwałego leczenia. Tak samo, jak choroby układu krążenia, wątroby, nerek.

Depresja u każdego pacjenta może przebiegać nieco inaczej, zwykle jednak jest opisywana jako uczucie smutku, żalu, przygnębienia, utrata zainteresowania czymkolwiek połączona z niemożnością odczuwania jakiejkolwiek przyjemności i radości. Objawia się obniżeniem nastroju, sprawności intelektualnej oraz różnymi dolegliwościami somatycznymi. Większość chorych ma poczucie bezradności, beznadziei i braku własnej wartości. Często obserwuje się zmniejszony apetyt lub nadmierne objadanie się, spowolnienie, zanik libido, apatię, przewlekłe zmęczenie, poty, bóle o różnej lokalizacji, problemy trawienne. Chory ma trudności z podejmowaniem najprostszych decyzji. Często depresji towarzyszy lęk przejawiający się jako uczucie zagrożenia, stałe napięcie, kołatanie serca.

 

 

  • Jeden z najpoważniejszych problemów zdrowotnych na świecie
    Z danych WHO wynika, że już dziś depresja stanowi czwarty najpoważniejszy problem zdrowotny na świecie. Szacuje się, że w roku 2020 choroba znajdzie się na drugim miejscu w rankingu podstawowych problemów zdrowotnych naszych czasów. Na świecie na depresję cierpi 10 procent populacji dorosłych. Częściej na depresję zapadają kobiety – choruje jedna na pięć, podczas gdy wśród mężczyzn proporcja ta wynosi 1:10.  Szacunkowa liczba osób dorosłych dotkniętych zaburzeniami depresyjnymi w Polsce wynosi 1,2-1,5 miliona osób. Mimo iż depresja stanowi powszechny problem, lekarze w wielu krajach szacują, że około 50-60 procent cierpiących na nią osób nie korzysta z pomocy medycznej. Powodem takiego stanu rzeczy jest niedostateczna wiedza społeczeństwa na temat objawów depresji i konieczności jej leczenia, a także obawa lub wstyd przed podjęciem terapii. Liczba osób chorych na depresję na świecie rośnie. Wiąże się to między innymi z wydłużeniem średniego okresu życia populacji i większym rozpowszechnieniem środowiskowych czynników ryzyka (przemiany ustrojowe, migracje ludności, brak poczucia bezpieczeństwa, osamotnienie).
  • Choruje nie tylko pacjent, ale i jego najbliższe otoczenie
    Depresja nie wybiera. Chorują na nią przedstawiciele wszystkich ras i wszystkich krajów bez względu na status społeczny i zawodowy. Depresja w znacznym stopniu ogranicza wydolność jednostki w życiu codziennym. Prowadzi do kryzysów małżeńskich, zaburza kontakty z innymi osobami, co powoduje, że zmniejsza się wydajność zawodowa, a z nią pojawia się absencja w pracy, z czasem bezrobocie. Chorzy na depresję częściej korzystają z zasiłków chorobowych, rent. Zaburzenia funkcjonowania chorego stają się silnym źródłem stresu dla rodziny i bliskich.
  • Odpowiednia terapia
    Pacjent chory na depresję sam sobie z nią nie poradzi. Potrzebuje indywidualnie dobranej i systematycznie stosowanej terapii farmakologicznej. Potrzebuje też wsparcia bliskich. Żeby pomóc osobie chorej trzeba pamiętać, by nie traktować depresji jako lenistwa, słabego charakteru czy złej woli. Nie udzielać rad w stylu: “weź się w garść”, “otrząśnij się”, “nie histeryzuj”, bo jego choroba to nie stan emocjonalny. Nie minie, trzeba go leczyć. Należy, więc zrobić wszystko, by nakłonić chorego do pójścia do lekarza. A potem przypominać mu o regularnych wizytach w poradni, systematycznym przyjmowaniu leków - zbyt wczesne przerwanie leczenia grozi nawrotem objawów depresji. Depresję można wyleczyć – obecnie medycyna dysponuje skutecznymi lekami, niezbędna jest jednak systematyczność w ich przyjmowaniu.
  • Mechanizmy depresji i jej przyczyny
    Naukowcy od wielu lat próbują poznać mechanizm powstawania depresji. Nie jest to łatwe, bo ma ona wiele przyczyn, które w zależności od indywidualnych predyspozycji chorego mogą występować w różnych konfiguracjach. Można jednak pokusić się o pewne uogólnienia. Przyczyna depresji najczęściej leży w zaburzeniach podstawowych procesów biochemicznych, psychicznych i społecznych w rozwoju człowieka. Przyczyny biochemiczne to najczęściej zaburzenia prawidłowego działania tzw. neuroprzekaźników, czyli substancji chemicznych odpowiedzialnych za prawidłowe funkcjonowanie mózgu. Do najczęściej występujących przyczyn społecznych zaliczamy samotność, izolację, przewlekłą chorobę, bezrobocie lub kłopoty finansowe, śmierć ukochanej osoby, rozwód lub zerwanie związku, kłopoty w małżeństwie, przemoc, ale także operację czy poród. Przyczyny psychologiczne to przede wszystkim utrata poczucia własnej wartości wiązana z kompleksami lub negatywne postrzeganie świata i relacji międzyludzkich. Do depresji może prowadzić także poczucie winy, strach przed porzuceniem, czy też odrzuceniem. Trzeba jednak pamiętać, że zdarzają się zupełnie nietypowe postaci depresji, których nie powoduje żadna z wymienionych przyczyn i które nie mają żadnych typowych objawów.
  • Koszty leczenia depresji
    Szacunkowe dane wskazują, że co piąty Polak zgłaszający się do lekarza pierwszego kontaktu cierpi na depresję. Łagodna postać depresji często bywa niezauważona bądź lekceważona zarówno przez samych pacjentów, jak i przez lekarzy. Dopiero przy kolejnym jej nawrocie chory udaje się po pomoc, co znacznie wydłuża terapię i podnosi koszty leczenia. Spadek aktywności zawodowej chorych oraz wydatki związane z leczeniem depresji wynoszą w Unii Europejskiej około 105 miliardów euro, a w samej Polsce kształtują się na poziomie 17 milionów PLN. W 2002 roku Katedra i Klinika Psychiatrii Akademii Medycznej we Wrocławiu przy wsparciu firmy Servier Polska przeprowadziła badania farmakoekonomiczne dotyczące prospektywnej oceny przebiegu depresji i jej nawrotów. Badacze ocenili następstwa kliniczne, społeczne i ekonomiczne porównując koszty związane z pierwszym, drugim i kolejnym epizodem (nawrotem) depresji. Okazało się, iż średnie koszty leczenia (medyczne koszty bezpośrednie, tj. hospitalizacje, konsultacje lekarskie, leczenie niefarmakologiczne i farmakologiczne, badania laboratoryjne, diagnostyka) jednego pacjenta z pierwszym epizodem depresji w trakcie 6 miesięcy wyniosły 1855 PLN i były ponad dwa razy niższe od kosztów leczenia pacjenta z trzecim i kolejnym epizodem - 3849 PLN.
  • Depresję można pokonać
    Mimo iż depresją jest chorobą poważną i najczęściej przewlekłą, można ją pokonać. Dlatego nie wolno lekceważyć objawów, nawet tych najwcześniejszych. Jeśli potencjalny chory przynajmniej przez dwa tygodnie wykazuje znaczny spadek aktywności, cierpi na bezsenność, nic go nie interesuje, nie może się na niczym skupić, jest przekonany o własnej beznadziejności – nie ma na co czekać. Im wcześniej zostanie zdiagnozowana i im szybciej rozpocznie się leczenie, tym większe są szanse na powrót do zdrowia i aktywnego życia.
  • Kampania społeczna
    Kampania społeczna FORUM PRZECIW DEPRESJI zorganizowana jest przez firmę Servier Polska przy współpracy z Fundacją Itaka. Ma na celu poszerzenie wiedzy w zakresie depresji, uświadomienie społeczeństwu, że depresja stanowi jeden z najpoważniejszych problemów zdrowotnych na świecie i nie jest to stan, który mija, ale choroba, którą trzeba leczyć. Ma także pomóc przełamać opór i niechęć osób chorych i ich rodzin przed zgłoszeniem się do lekarzy, terapeutów i grup wsparcia. Forum Przeciw Depresji to także edukacja lekarzy aktywnie rozpoznających i leczących depresję i upowszechnienie Antydepresyjnego Telefonu Zaufania. Grupa Badawcza Servier, obecna w Polsce strukturalnie od 1992 roku, to największa, niezależna francuska firma farmaceutyczna doskonale znana z działań o charakterze edukacyjnym propagujących profilaktykę zdrowotną wśród pacjentów. Servier Polska od kilku lat organizuje społeczne, bezpłatne akcje profilaktyczno-diagnostyczne o charakterze ogólnopolskim prowadzone pod wspólnym hasłem “Servier w trosce o Twoje zdrowie”. ITAKA - Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych jest jedyną w Polsce instytucją zajmującą się całościowo problemem zaginięcia. Działa od 1999 roku, rocznie przyjmuje ok. 1000 zgłoszeń zaginięć. ITAKA wspiera poszukiwania zaginionych, udziela pomocy ich rodzinom. Prowadzi programy prewencyjne skierowane do grup zagrożonych problemem zaginięcia: do młodzieży - “Nie uciekaj”, do ludzi chorych - “Depresja jest chorobą. Lecz depresję”.