Eksperymenty chemiczne dla dzieci

Ciekawie i bezpiecznie przeprowadzone eksperymenty chemiczne, przygotowane ze składników dostępnych w każdej kuchni, obudzą w dzieciach ciekawość świata i chęć poznawania tej trudnej, ale też fascynującej dziedziny wiedzy.

Nauka chemii nie musi kojarzyć się wyłącznie z zapamiętywaniem wzorów, czy rozwiązywaniem trudnych i niezrozumiałych zadań. Wart zarazić chemią najmłodszych poprzez zabawę, ponieważ dzieci uwielbiają odkrywać to, co nowe i nieznane. Eksperymenty chemiczne dla dzieci oswoją je z nieznanymi dotąd zjawiskami i procesami, dostarczając jednocześnie dużo radości. Pamiętajmy jednak, że najważniejsze jest bezpieczeństwo – zawsze należy zachować szczególną ostrożność przy przeprowadzaniu doświadczeń z dzieckiem.

Eksperymentowanie w kuchni

  • Każda domowa kuchnia jest idealnym miejscem na przeprowadzanie eksperymentów chemicznych dla dzieci. Sól, woda, mąka, ocet czy sok z cytryny to idealne odczynniki, z pomocą których łatwo przeprowadzić interesujące doświadczenia. Jednym z podstawowych zjawisk chemicznych obserwowanych w życiu codziennym jest rozpuszczanie. Rozpuszczamy cukier w herbacie albo sól w wodzie przeznaczonej do ugotowania ziemniaków. Ale czy temperatura wody ma wpływ na ilość cukru, jaką możemy rozpuścić? Przygotujmy trzy szklanki z wodą: w jednej niech znajdzie się woda zimna, w drugiej ciepła a w trzeciej wrzątek. Do każdej z nich wsypujemy powoli niewielkie ilości cukru i mieszamy. Zapisujemy ile łyżeczek udało się rozpuścić w każdej ze szklanek. W ten sposób maluch dowie się, że im wyższa temperatura cieczy, tym więcej substancji możemy w niej rozpuścić.
  • Mieszanina wody i cukru to roztwór właściwy, czyli po rozpuszczeniu nie da się rozdzielić z powrotem osobno jej składników. Pokażmy dziecku, że nie zawsze tak jest. Potrzebna jest do tego woda i mąka. Mieszamy je ze sobą energicznie, otrzymując klarowną, gładką ciecz. Teraz odstawiamy ją na kilkanaście minut. Okazuje się, że cięższa frakcja – w tym przypadku mąka – opada na dno, a woda ulatuje ku górze. Taka mieszanina nazywa się zawiesiną. Dzieje się tak dlatego, że mąka nie rozpuszcza się w wodzie, tylko się z nią miesza.
  • Można też zadać pytanie: co jest cięższe, woda czy ugotowane jajko? Kiedy to sprawdzimy z dzieckiem okaże się, że jajko opada na dno. Natomiast jeśli w wodzie rozpuścimy łyżkę soli nasze jajko będzie pływać. Wyjaśnienie jest proste – słona woda jest cięższa niż ugotowane jajko, dlatego unosi się ono na powierzchni.

Coś dla trochę starszych dzieci

  • Czy rzeczywiście tlen potrzebny jest, aby powstał ogień? Przykryjmy palącą się świeczkę dużym szklanym naczyniem, które stworzy szczelną kopułę. Obserwujmy wraz z dzieckiem jak płomień świecy maleje, aż w końcu całkiem gaśnie. Jest tak dlatego, że wyczerpał się zapas tlenu pod naszą kopułą.
  • Podobne doświadczenie można zrobić przy użyciu szklanej butelki z wąską szyjką i ugotowanego na twardo jajka. Do butelki wrzucamy palącą się zapałkę, po czym zatykamy otwór jajkiem. Zostanie ono wessane do środka, ponieważ ogień z zapałki zużył całe powietrze, przez co wytworzyło się wysokie ciśnienie. 
  • Można też przeprowadzić bardzo widowiskowe eksperymenty chemiczne dla dzieci, na przykład gejzer z coli i mentosów. Do butelki dietetycznej (to ważne) coli dodajemy szybko 4 mentosy i… uciekamy jak najdalej. Ciśnienie gazu, jakie wytworzy się wewnątrz butelki spowoduje wylanie się zawartości na dużą wysokość. Żelatyna i guma arabska znajdująca się na mentosach obniża napięcie powierzchniowe w butelce, przez co cały zgromadzony w niej gaz chce jak najszybciej ją opuścić.