Jak napisać dobrą rozprawkę

Kluczem do napisania dobrej rozprawki jest jasno określone stanowisko wobec postawionej tezy, wybór mocnych argumentów potwierdzających tezę oraz spójne powiązanie ich w całość.

Rozprawka jest formą pisemną obowiązująca ucznia na wszystkich etapach edukacji: od szkoły podstawowej do liceum. Umiejętności pisania dobrej rozprawki można się nauczyć poprzez ćwiczenia oraz dzięki wiedzy o cechach i kompozycji rozprawki. Warto wiedzieć przed przystąpieniem do pisania tekstu, na co należy szczególnie zwrócić uwagę i czego unikać, by tekst spełniał wymogi gatunku.

Odpowiednia kompozycja
Każda dobrze napisana rozprawka ma jasną i logicznie uzasadnioną kompozycję. Punktem wyjściowym jest TEZA lub HIPOTEZA. Teza jest zdaniem oznajmującym, wyraźnym i zdecydowanym sądem, który w trakcie pisania dobrej rozprawki należy uzasadnić lub obalić. Hipoteza natomiast jest pytaniem lub wątpliwą, niepewną opinią, którą w toku pracy potwierdzamy lub której zaprzeczamy. Najczęściej temat rozprawki zawiera w sobie tezę lub hipotezę. Pierwszym zatem krokiem jest dokładne przemyślenie tematu. WSTĘP rozprawki to krótkie wprowadzenie stawiające tezę lub hipotezę. Najczęściej zawiera również zapowiedź toku naszych rozważań. ROZWINIĘCIE - główna część pracy - to prezentacja naszych argumentów potwierdzających tezę. Nie należy w tym miejscu streszczać fabuły powieści, opisywać losów bohatera czy parafrazować utwór liryczny. Każdy argument jest wyraźnym, zdecydowanym potwierdzeniem postawionej tezy. Jego wzmocnienie i poparcie stanowi przykład - najczęściej jest nim cytat z tekstów wykorzystywanych w pisaniu dobrej rozprawki. Każdy argument stanowi osobny akapit i jest zwartą, logicznie skomponowaną całością. Można również (lub nieraz stanowi to wymóg postawiony w temacie) postawić KONTRARGUMENTY dla tezy/hipotezy, lecz należy je umiejętnie podważyć, gdyż inaczej będą osłabiać tezę i wprowadzą niekonsekwencję w całości pracy. Ostatnim elementem kompozycji jest ZAKOŃCZENIE. Tutaj jest miejsce na podsumowanie, wyciągnięcie wniosków uogólniających nasze rozważania i potwierdzających tezę. Jeśli na początku postawiliśmy hipotezę, w zakończeniu przekształcamy ją w jasną i zdecydowaną tezę.

Cechy dobrej rozprawki
Przed przystąpieniem do pisania warto cały czas mieć na uwadze, iż rozprawka jest logicznie skomponowanym tekstem argumentacyjnym, w którym jasno i rzeczowo uzasadniamy lub obalamy postawioną tezę lub hipotezę. Unikajmy zatem wszelkich streszczeń fabuły i własnych emocjonalnych sądów na temat tezy. Ważnym elementem jest spójne połączenie argumentów, by całość tekstu była skończonym i przemyślanym wywodem. Za spójność tekstu odpowiedzialne są określone wyrażenia, które łączą następujące po sobie akapity, na przykład: "Po pierwsze...", "Po drugie...", "Z kolei...", "Z drugiej strony...", "Poza tym...", "Następnym zagadnieniem jest...". Bardzo pomocne jest napisanie na początku krótkiego planu naszej rozprawki: postawienie tezy, wypisanie argumentów i uszeregowanie ich od najważniejszego do najmniej ważnego oraz dobranie do nich przykładów - cytatów, sytuacji fabularnych i tym podobne. Taki plan pomoże nam uporządkować myśli, logicznie zestawić ze sobą argumenty i przemyśleć całość kompozycji rozprawki. Napisanie dobrej rozprawki to przede wszystkim umiejętność dobrania odpowiednich, mocnych argumentów i przykładów potwierdzających tezę oraz spójne połączenie akapitów w całość.