Jazydyzm i jego wyznawcy

Jazydyzm to kurdyjska, 800 letnia religia, której pochodzenie i podstawy wciąż są przedmiotem sporów wielu religioznawców

Jazydyzm należy do grupy religii synkretycznych, czyli takich, które łączą ze sobą różne tradycje i wyznania. Pochodząca z terenów Iraku, Iranu, Armenii, Turcji i Syrii religia zawiera elementy charakterystyczne dla islamu oraz potępionego przez sobór efeski w 431 roku chrześcijaństwa nestoriańskiego.

 

  • Jazydyzm – podstawy wiary
    Centralnym bóstwem tej religii jest Anioł-Paw, zwany Melek Taus, który żałując za swoje grzechy rosił obfite łzy, które zagasiły piekło. Według wiernych Allah wybacza mu winy i powierza władze nad światem. Wyznawcy jazadyzmu modły zanoszą właśnie do Melek Tausa, a Bóg, według nich, nie opiekuje się światem, ani nie zajmuje się nie bezpośrednio, oddawszy władzę w ręce Anioła-Pawia. Wyznawcy uznają Abrahama i Mahometa, a Jezusa uważają za anioła zesłanego na ziemie pod postacią człowieka. Wyznawcy wielbią również Ziemię, jako planetę, a także wszystkie inne planety Układu Słonecznego. Wyznanie to uznaje chrzest i obrzezanie, a bardzo ważnym obrządkiem jest w nim wypowiadanie szahady (muzułmańskie wyznanie wiary) do uszu nowo narodzonych dzieci.
  • Struktura społeczna
    Wyznawcy jazadyzmu dzielą swoją społeczność na tak zwane kasty, czyli hermetyczne grupy, w których zawierane są małżeństwa, a do których należeć można tylko poprzez dziedziczenie. Dzielą oni swoje społeczeństwo na trzy zasadnicze kasy: Szejków, Pirsów i Miridów. Każda rodzina przynależy do określonej kasty, i jako taka nie może bez niej funkcjonować i podejmować niezależnych decyzji. Ponadto jedna kasta powinna mieć swoją rodzinę w kaście kolejnej – wzmacnia to więzi w strukturze społecznej i zapobiega rozwarstwieniu. Kasty dzielą się na podkasty, w których dokonywane są wybory małżonków dla młodych. Złamanie wieloletniej tradycji w tej grupie religijnej grozi haniebnym wykluczeniem ze społeczności.
     
  • Jazydyzm dzisiaj
    W niektórych państwach byłego Związku Radzieckiego, takich jak Gruzja, czy Armenia, kurdyjska religia nie funkcjonuje jako odrębne wyznanie religijne, lecz bardziej jako aspekt wyróżniający mniejszość narodową w społeczeństwie. Największe skupisko tej religii znajduje się w okolicach Mosulu - miasta leżącego w północnym Iraku nad brzegiem Tygrysu. Wyznawcy religii, mieszkający we wschodniej części Europy, na obszarach Turcji i Armienii, posługują się wciąż językiem kurdyjskim, należącym do grupy języków indoeuropejskich. Liczebność wyznawców tej religii wciąż jest trudna do określenia. Religa ta ma obecnie na świecie około 150 tyś. wyznawców. Liczba ta może być jednak zaniżona w wyniku stosowania przez wyznawców szyickiego prawa takijji, które pozwala ukrywać przynależność religijną, jeśli jej ujawnienie grozi prześladowaniem.