Kleszczowe zapalenie mózgu – co należy wiedzieć

Kleszczowe zapalenie mózgu może spowodować śmierć, warto więc zaszczepić się przeciwko wywołującemu ją wirusowi oraz unikać terenów bytowania kleszczy

Kleszczowe zapalenie mózgu to choroba sezonowa, która atakuje ośrodkowy układ nerwowy. Do zakażenia dochodzi zazwyczaj po ukąszeniu przez kleszcza, który jest nosicielem wirusów z rodzaju Ixodes ricinus, ale także w wyniku spożycia mleka od zarażonej krowy, kozy lub owcy.

Objawy kleszczowego zapalenia mózgu

Choroba zwykle przebiega w dwóch fazach. W pierwszej występują symptomy przypominające infekcję grypową lub żołądkową. Może wtedy pojawić się gorączka, poczucie rozbicia, osłabienie, rzadziej zaś wysypka i wymioty. Wirus kleszczowego zapalenia mózgu przenika do ośrodkowego układu nerwowego i powoduje jego stan zapalny. Jest to bardzo niebezpieczne, gdyż wywołuje drugą, groźniejszą fazę choroby, która może nawet prowadzić do śmierci. W tej fazie bowiem wystąpić mogą groźne dla życia zaburzenia oddychania lub krążenia. Ponadto chory odczuwa często zaburzenia koordynacji i świadomości oraz bóle głowy. Mogą wystąpić również: porażenie nerwów czaszkowych i mięśni kończyn oraz gorączka i wymioty. Objawy kliniczne drugiej fazy choroby przypominają wirusowe zapalenie mózgu, ale jej przebieg jest dłuższy i cięższy. Ta neurologiczna faza jest najgroźniejsza i rozwija się u około 30 procent zakażonych.

Ryzyko zakażenia i zapobieganie

Największe ryzyko zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu występuje na terenach dawnych województw olsztyńskiego, białostockiego i suwalskiego oraz w okolicach Opola. Zakażenie wirusem kleszczowego zapalenia mózgu następuje w wyniku ukąszenia przez kleszcza, który jest nosicielem wirusa. Znajduje się on w ślinie tego pasożyta, dlatego szybkie usunięcie kleszcza z ciała nie jest gwarancją uniknięcia choroby. Najlepszą profilaktyką jest wystrzeganie się miejsc, gdzie mogą bytować kleszcze w okresie ich aktywności (czyli od przełomu marca i kwietnia aż po koniec października). Jeśli jednak przebywa się na terenach, na których mogą znajdować się kleszcze (obrzeża lasów, polany, obszary zarośnięte niskimi krzakami, paprociami, jeżynami) należy zabezpieczyć ciało ubraniem z długimi rękawami i nogawkami. Ponadto warto po powrocie z lasu dokładnie obejrzeć skórę. Można również zabezpieczać się przed ukąszeniami kleszczy za pomocą specjalnych płynów stosowanych na skórę, odstraszających te pasożyty, jednocześnie pamiętając, że nie dają one stuprocentowego zabezpieczenia przed nimi i działają zwykle tylko kilka godzin. Najlepszą profilaktyką kleszczowego zapalenia mózgu jest poddanie się szczepieniu w okresie zimowym lub wiosną.