Lanie wosku i inne andrzejkowe zabawy

Lanie wosku, wróżenie z butów i inne przepowiednie - wszystko to składa się na magię wieczoru andrzejkowego.

Imię Andrzej pochodzi od greckiego słowa „andreiros”, czyli męski, mężny, dzielny. Święty Andrzej uważany jest za patrona panien, chcących wyjść za mąż. Dlatego też w wieczór poprzedzający Andrzejki (29 listopada) był wieczorem wróżb. Dziewczęta przepowiadały, kiedy zmienią stan cywilny, jak będzie miał na imię przyszły małżonek, jakim będzie człowiekiem. Lanie wosku, jako element mający w sobie tajemnicę, magię było kulminacyjnym momentem wieczoru. Chłopcy odprawiali podobne wróżby w wigilię świętej Katarzyny (24 listopada) tak zwane Katarzynki, ale były one mniej atrakcyjne od Andrzejek, dlatego zwyczaj uległ zapomnieniu. Obecnie oba obrzędy zostały połączone i obchodzi się je 29 listopada jako andrzejki. Lanie wosku oraz inne formy przepowiadania przyszłości są dziś traktowane jako zabawa.

Tajemnica woskowej rzeźby
Lanie wosku jest najbardziej rozpowszechnioną wróżbą andrzejkową. Płynny wosk przelewa się przez dziurkę od klucza na wodę. Klucz symbolizuje przedmiot otwierający, odsłaniający wszystkie sekrety i tajemnice. Samo lanie wosku było zaś próbą podejrzenia tego, co niesie los poprzez przyglądanie się cieniom tworów powstałych z wosku. Wróżby dotyczą miłości i pomyślności w nadchodzącym roku. Interpretacja woskowej rzeźby zależy od wyobraźni. Można się dopatrywać wyglądu przyszłego partnera, przepowiadać, jaki będzie wykonywał zawód, albo w powstałym tworze szukać ogólnego symbolu, który określi, co daną osobę czeka w nadchodzącym roku.

Wróżby z butami
Celem wróżb, w których używa się butów jest określenie, która z wróżących dziewcząt wyjdzie pierwsza za mąż i czy w ogóle się to wydarzy. W przeciwieństwie do lania wosku, w przepowiedniach tego typu nie ma miejsca na fantazjowanie i magię. Buty pokazują brutalną albo radosną prawdę. Pierwsza propozycja wróżby: lewe buty niezamężnych kobiet ustawia się rzędem, począwszy od kąta pokoju. Następnie ostatni z kolejki but przekłada się na początek i tak do momentu, w którym czubek któregoś buta dotknie progu. Właścicielka buta może liczyć na błyskawiczną zmianę stanu cywilnego. Druga z wróżb andrzejkowych polega na tym, że osoby biorące udział w zabawie ustawiają się w szeregu, tyłem do drzwi. Każda rzuca but za siebie, ponad głową. Jeśli but upadnie czubkiem w stronę drzwi, właścicielka niebawem wyjdzie za mąż, jeśli zaś czubek będzie skierowany do wnętrza pokoju – pozostanie w stanie bezżennym.

Inne wróżby
Podczas wieczoru andrzejkowego, poza laniem wosku, dziewczęta obierają też jabłka, starając się, aby skórka utworzyła jak najdłuższą nitkę. Ta, której obierka będzie najdłuższa, będzie najdłużej chodziła ze swoim chłopakiem. Później każda panna powinna rzucić swoją obierkę za siebie. Jeśli skórka ułoży się w jakąś literę, bardzo prawdopodobne, że imię jej przyszłego męża będzie się zaczynało na tę literę. Najprostszym sposobem na poznanie imienia przyszłego męża jest zapytanie pierwszego spotkanego w wigilię świętego Andrzeja mężczyzny o imię. Ponoć znajomość zawarta w taki sposób może przetrwać bardzo długo.