Pochodzenie i znaczenie rytuałów voodoo

Rytuały voodoo są dziś nie tylko częścią macierzystej tradycji, ale również elementem popkultury, co zdecydowanie rozszerza ich funkcję społeczną.

Wywodzące się z rdzennej kultury Haiti rytuały voodoo budzą zainteresowanie antropologów, religioznawców, turystów odwiedzających wyspę oraz przedstawicieli innych kręgów kulturowych, którzy poszukują duchowości w egzotyce. Nic więc dziwnego, że rytuały voodoo stały się nieodłączną częścią kultury popularnej.

Voodoo - pochodzenie

Rytuały voodoo traktowane są jak praktyki religijne oraz alternatywna forma działań o wymiarze magiczno-duchowym. Synkretyzm voodoo wynika z jego rozpowszechnienia na terenie wysp Morza Karaibskiego (zwłaszcza Haiti), ale również w samych Stanach Zjednoczonych oraz na kontynencie afrykańskim. Samo voodoo, rozwijane od pokoleń przez przedstawicieli poszczególnych kultur, nosi w sobie znamiona każdej z nich. Jest to więc połączenie elementów wierzeń pierwotnych z religią chrześcijańską. W rzeczywistości ciężko jest jednoznacznie zaklasyfikować praktyki voodoo do ściśle określonej tradycji. Korzenie voodoo sięgają pierwotnych, zachodnioafrykańskich praktyk z IV wieku p.n.e., jednak w swojej właściwej postaci, znanej powszechnie i opisywanej przez badaczy, voodoo kształtuje się w XVII wieku na terenie Haiti oraz sąsiadujących z nią wysp.

Sens i charakter rytuałów voodoo

Podstawę rytuałów voodoo stanowi próba wywołania duchów zmarłych poprzez określony system działań, którego istotą jest trans. Możemy więc mówić o swoistym wcielaniu duchów w uczestników obrzędu, inicjowanego przez szamanów wtajemniczonych w misteria rytuału. Poszukiwanie kontaktu z duchami jest formą dążenia do stanu opętania, który ma umożliwić kontakt metafizyczny za pośrednictwem przedstawicieli wspólnoty wiernych. Praktyka voodoo karmi się własną mitologią, którą możemy porównać do wielu innych wierzeń politeistycznych, wywodzących się choćby z antycznej Grecji czy Rzymu. W galerii bóstw voodoo znajdziemy więc między innymi boga wojny oraz bóstwo miłości i płodności, określane w mitologii voodoo mianem Erzulie.

Voodoo dolls - element popkultury

Najwięcej żywych skojarzeń, zwłaszcza u odbiorców z zewnątrz, budzi stosowanie w rytuałach voodoo charakterystycznych laleczek. Tak zwane "voodoo dolls" należy, według tradycji, nakłuwać celem nałożenia klątwy lub - co jest praktyką mniej znaną - przyciągnięcia dobrej, twórczej energii. Właśnie laleczki voodoo stały się najbardziej wyrazistym symbolem haitańsko-afrykańskiej praktyki religijno-magicznej. Lalki voodoo z imieniem wroga lub byłego partnera znajdziemy dziś w sklepach z zabawnymi gadżetami, a rytuał jest prezentowany w wielu filmach, w tym zwłaszcza w horrorach, by wymienić tylko rozgrywający się na wyspach Bahama "Koszmar następnego lata".