Rodzaje umów o pracę

Polski kodeks pracy wyróżnia cztery rodzaje umowy o pracę. Od jej typu zależą przywileje i obowiązki nałożone na pracownika i pracodawcę.

Umowa o pracę to dokument regulujący więź prawną między pracownikiem a pracodawcą. Jest ona podstawą rozpoczęcia pracy i gwarantuje obu stronom wzajemne wywiązywanie się z przyjętych zobowiązań. Polski kodeks pracy przewiduje cztery rodzaje umowy o pracę: umowę na czas wykonania określonej pracy, umowę na okres próbny, umowę na czas określony i umowę na czas nieokreślony.

 

 

  1. Umowa na okres próbny
    Jest to typ umowy poprzedzający zawarcie innego rodzaju umowy o pracę. Okres próbny może trwać w zależności od zajmowanego stanowiska dwa tygodnie (dla większości pracowników) lub trzy miesiące (w przypadku stanowisk kierowniczych i związanych z odpowiedzialnością materialną). Jego celem jest przede wszystkim sprawdzenie, czy pracownik ma odpowiednie predyspozycje i umiejętności do wykonywania zadań na danym stanowisku. Z drugiej strony istnieje wtedy możliwość sprawdzenia pracodawcy, czy jest on rzetelny i wypłacalny. Jednak nawet pozytywne przejście okresu próbnego i spełnienie wszystkich wymagań przez obie strony nie gwarantuje dalszej współpracy w oparciu o stabilną umowę. 
  2. Umowa na czas określony
    Jest to najczęściej zawierany rodzaj umowy o pracę. Zapisany w niej jest dokładnie określony termin rozwiązania stosunku pracy, przy czym nie ma żadnych ograniczeń co do czasu trwania takiej umowy (może trwać na przykład dzień albo pięć lat). Stabilność stosunku gwarantuje fakt, iż nie może zostać ona wypowiedziana przez żadną ze stron. Z drugiej strony nie wiąże nadmiernie pracownika z pracodawcą – po upłynięciu określonego czasu nie muszą oni dalej współpracować. Trzykrotne podpisanie umowy na czas określony z jednym pracodawcą równoznaczne jest podpisaniu umowy na czas nieokreślony.
  3. Umowa na czas nieokreślony
    Jest to najbardziej stabilny z punktu widzenia pracownika typ umowy o pracę, dający mu największą ilość przywilejów. Trwa do momentu rozwiązania za zgodą obu stron lub na wniosek jednej z nich (wskutek wypowiedzenia). Gwarantuje pracownikowi ochronę przed nieuzasadnionym wypowiedzeniem pracy przez pracodawcę oraz okres wypowiedzenia zależny od długości stażu pracy. Niestety, z tych samych względów nie jest to typ umowy, który najchętniej oferują pracodawcy. Warto wiedzieć, że w sytuacji gdy nie jest dokładnie sprecyzowany typ umowy, organy prawne będą traktowały ją jako umowę na czas nieokreślony.
  4. Umowa na czas wykonywania określonej pracy
    Zawierana jest w celu wykonania przez pracownika konkretnego zadania i w momencie jego ukończenia jest rozwiązywana. Nie zawiera żadnych konkretnych dat rozwiązania stosunku pracy, gdyż zazwyczaj nie jest możliwe ich ścisłe określenie. Przed wykonaniem przyjętego zadania żadna ze stron nie może wypowiedzieć umowy. Rodzaj wykonywanej pracy musi zostać dokładnie określony. Spośród wszystkich rodzajów umowy o pracę ten jest zawierany najrzadziej, zwykle na różnego typu prace sezonowe.