As-Sudd - imponujące mokradła Nilu

As-Sudd to rozległe mokradła północnej Afryki, położone w centrum Sudanu; teren ten jest siedliskiem licznego ptactwa, migrujących zwierząt i roślinności bagiennej.

As-Sudd są to imponujące bagna północnej Afryki, leżące w Kotlinie Nilu Białego. Rozciągają się pomiędzy miastem Bur a jeziorem No. Słowo „sudd” pochodzi z języka arabskiego i oznacza „blok”. Odnosi się to do wszystkich stałych, pływających wysp roślinności, tworzących swoiste bloki. Obszar As-Sudd zaliczany jest do największych podmokłych terenów bagiennych w dorzeczu Nilu. Obejmuje sto pięćdziesiąt tysięcy kilometrów kwadratowych powierzchni, uchodzą do niego trzy rzeki: Bahr al-Ghazal, Bahr al-Arab i Sobat.

Charakterystyka terenu As-Sudd

Na As-Sudd panuje klimat równikowo-monsunowy z dwiema porami deszczowymi. Obszar mokradeł charakteryzuje się dość małym nachyleniem co w konsekwencji powoduje, że rzeka płynie powoli, rozlewając się na dużym terenie. Znaczna część wody, bo ponad pięćdziesiąt procent, ulega odparowaniu lub wsiąka w mokradła. Taki stan miał wpływ na decyzję władz Północy o budowie funkcjonalnego, ponad trzystu kilometrowego Kanału Jokiel. Pomysł ten pojawił się już na początku dwudziestego wieku. Kanał ma za zadanie omijać As-Sudd, przeprowadzając wody Nilu obok mokradeł i zwiększając tym samym jej ilość na wylocie aż po Północny Sudan i Egipt. Budowę Kanału Jokiel rozpoczęto w 1978 roku, ale w wyniku wojny w latach osiemdziesiątych zaprzestano jego budowy. W 2008 roku władze Egiptu i Północnego Sudanu wyraziły chęć dokończenia jego budowy, obecnie liczy on trzysta sześćdziesiąt kilometrów. Jednakże zdaniem hydroekologów przedsięwzięcie to może okazać się najbardziej destrukcyjnym działaniem na świecie, które całkowicie zniszczy ekosystem mokradeł As-Sudd, a w konsekwencji zaburzy gospodarkę wodną całej północnej Afryki.

Fauna, flora i gleby afrykańskich mokradeł

Pobliskie tereny zamieszkiwane są przez pasterzy, głównie zajmujących się hodowlą bydła. As-Sudd porasta roślinność bagienna, zaś geologię terenu określają ciężkie, gliniaste, bardzo szczelne gleby z górną warstwą ziemi. Gleby piaszczyste występują wyłącznie na głębokości około trzydziestu metrów i poniżej. Mokradła charakteryzuje obecność lasów deszczowych z roślinnością z rodziny meliowatych, dużą liczbą hiacyntów, trzcin, papirusa i różnych helofitów. Występuje tutaj bardzo niska (ma niecałe dwa metry) sawanna sucha. Podmokły teren chętnie odwiedzany jest przez bawoły, migrujące antylopy, zebry, żyrafy, a także lwy. Sudd dostarcza żywność i wodę dużej populacji migrujących ptaków, przedstawicieli ponad czterystu gatunków, między innymi bocianom białym. Okolice wód płytkich upodobały sobie krokodyle i hipopoptamy. W okresie między majem a październikiem teren ten w wyniku licznych opadów ulega całkowitemu zatopieniu.