Symbole Świąt Bożego Narodzenia – o czym nie wolno zapomnieć?

Symbole Świąt Bożego Narodzenia związane są z pełną niezwykłych wartości Wigilią i dwoma następującymi dniami, obfitującymi w ciekawe zwyczaje chrześcijańskie i pogańskie.

W wielu rodzinach Boże Narodzenie jest najważniejszym świętem. Zaczyna się Wigilią, dniem pełnym magicznych znaczeń. Także dwa kolejne dni obfitują w wiele symboli Świąt Bożego Narodzenia, których znaczenie nie zawsze jest jasne. W różnych regionach Polski praktykuje się różne zwyczaje, obrzędy, wierzenia. Jednak wiele z nich pozostaje wspólnych dla wszystkich.

 

Wigilijne symbole Świąt Bożego Narodzenia

 

W polskiej tradycji tego dnia powinniśmy pościć. Nie należy się kłócić, nie wolno też niczego pożyczać, bo taki będzie cały kolejny rok, jak dzień wigilijny. Jeszcze przed kolacją zwaśnieni godzą się ze sobą. W ciągu dnia kobiety przygotowują postne potrawy na wigilijny stół. Wtedy też ubieramy choinkę. Najważniejsza jednak jest w tym dniu wieczerza. Zaczyna się od pojawienia pierwszej gwiazdki na niebie, symbolizującej Gwiazdę Betlejemską, którą pierwsi zobaczyli pasterze. To sygnał do rozpoczęcia uroczystej kolacji. Zaczynamy ją modlitwą lub odczytaniem fragmentu Ewangelii, opisującego narodziny Chrystusa. Następnym symbolicznym momentem jest łamanie się opłatkiem, co oznacza, że wszyscy obecni przy stole żyją w zgodzie i pokoju. Czasem, w niektórych regionach, opłatek smaruje się miodem, by cały następny rok był „słodki”. Opłatek, jak Chrystus, leży na sianie i na przykrytym białym obrusem stole, co ma przypominać narodzenie Jezusa w żłóbku w stajence. Zebrani domownicy posilają się dwunastoma potrawami, co przywołuje pamięć o apostołach Chrystusa. Przy każdym stole pozostaje jedno nakrycie puste dla zbłąkanego pielgrzyma. Oznacza to, że drzwi naszego domu są otwarte dla każdego, a w domyśle zwyczaj jest wyrazem pamięci o zmarłych. Wiadomo, że w tym dniu przemawiają zwierzęta, dlatego każdy gospodarz idzie do stajni podzielić się opłatkiem z bydlętami. Po wieczerzy każdy powinien poszukać prezentu dla siebie pod choinką. W Wigilię nie spożywamy alkoholu. Przez cały wieczór głośno śpiewamy kolędy, a przed północą udajemy się na Pasterkę do kościoła, co przypomina wędrówkę za Gwiazdą Betlejemską i pokłon pasterzy Chrystusowi w stajence.

 

Materialne i duchowe symbole Świąt Bożego Narodzenia

 

W dzień Bożego Narodzenia w domu panuje atmosfera świąteczna i radosna. Mieszkanie jest ozdobione stroikami, a stół wyściełany białym obrusem. Tego dnia koniecznie zadbajmy o uroczystą oprawę obiadu. Nie może zabraknąć dobrych ciast na deser – serników, pierników, makowców, których ziarenka znamionują dostatek. Kolędnicy są kolejnym symbolem Świąt Bożego Narodzenia. Na ogół odwiedzą nas w pierwszym dniu. Należy ich serdecznie przyjąć i obdarować pieniędzmi lub słodyczami. Odwiedziny kolędników mają dla naszej rodziny pozytywne znaczenie. Przynoszą oni bowiem życzenia dobrobytu na kolejny rok. Odmówienie ich przyjęcia może skutkować brakiem dobrej passy. W drugim dniu świątecznym, na św. Szczepana, poświęcamy w kościele owies, który rozsypiemy na polu i w ogrodzie. Ziarna owsa przypominają kamienie, którymi obrzucony był pierwszy męczennik. Poświęcone ziarno zapewni urodzaj w następnym roku. Odwiedzamy też szopki, by pokłonić się Dzieciątku i poprosić o potrzebne nam łaski. W naszym mieszkaniu patrzymy na zawieszoną jemiołę, która według niektórych źródeł chroni dom przed pożarem, a według innych zapewnia miłość i dostatek. Natomiast kolorowe bombki na choince zapewniają domownikom ochronę przed urokami, a małe jabłuszka wplecione w wieniec - zdrowie i urodę.