Symbole wielkanocne: jakie jest ich znaczenie?

Symbole wielkanocne, oznaczające między innymi odrodzenie i zdrowie, można podzielić na biblijne i ludowe; symboliczna jest również zawartość święconki.

Wielkanoc jest dla chrześcijan świętem niezwykle radosnym, bo ustanowionym na pamiątkę zwycięstwa życia nad śmiercią. Dodatkowo dzień zmartwychwstania jest obchodzony wiosną, kiedy przyroda budzi się do życia. Dlatego też symbole wielkanocne są ściśle związane z życiem, odrodzeniem, zdrowiem, oczyszczeniem.

 

  • Symbole biblijne
    Ogień, jako płomień rozpraszający mrok, dający radość, pokazujący drogę jest znakiem Chrystusa. Bezpośrednio z nim związany symbol wielkanocny to Paschał – gruba, woskowa świeca, która spalając się, daje ciepło i rozprasza mrok. Paschał symbolizuje Chrystusa, który po święcił życie, aby wydobyć ludzi z czeluści piekieł. Woda jest znakiem życia nadprzyrodzonego, ma moc oczyszczenia, poprzez chrzest zmywa grzech pierworodny. Stąd tradycja oblewania się wodą w poniedziałek wielkanocny. Baranek, symbol Jezusa, potulnie oddającego się w ręce oprawców. Palma wielkanocna, upamiętniająca wjazd Jezusa do Jerozolimy - symbol zwycięstwa nad śmiercią.
  • Symbole ludowe
    Bazie i zielone gałązki wierzby w Polskiej symbolice wielkanocnej zastępują palmę. Symbolizują zmartwychwstanie i nieśmiertelność duszy. Zjedzone kotki baziowe miały ponoć chronić przed chorobami gardła i krtani. Tradycja malowania pisanek ma korzenie w legendzie, głoszącej, że jeden biedak, idąc na targ z koszykiem jajek, zostawił go przy drodze i pomógł Zbawicielowi nieść krzyż. Gdy wrócił, wszystkie jajka były czerwone. Zajączek już od starożytności był związany z płodnością, odrodzeniem i przyrodą. W XVII wieku stał się on jednym z symboli wielkanocnych. Do Polski zwyczaj chowania prezentów przez zajączka przybył z Niemiec na początku XX wieku.
  • Symbolika święconki
    Kluczowym symbolem wielkanocnym jest koszyk. Dobór pokarmów w święconce nie jest przypadkowy, każdy z nich oznacza coś innego, a symbolika ta została zaakceptowana zarówno przez tradycję chrześcijańską, jak i ludową. Koszyk wielkanocny powinien być zrobiony z wikliny bądź słomy – materiałów, pochodzących z ziemi, symbolizującej płodność. Na białej, ozdobionej gałązkami bukszpanu serwetce umieszcza się następujące pokarmy: chleb, jako niezbędny do życia, symbolizuje ciało Chrystusa; jajko – symbol odradzającego się życia i zwycięstwa nad śmiercią; sól – minerał życiodajny, wędlinę – oznaczającą dostatek, zapewniającą życie i płodność; ser – symbolizujący przyjaźń, zawartą między człowiekiem, a przyrodą oraz chrzan – symbol tężyzny fizycznej.