Technika stempelkowa jako sposób zdobienia ceramiki

Technika stempelkowa wykorzystywana w zdobieniu ceramiki ma długą historię i mimo trudu jej wykonania i długości tego procesu, dalej można podziwiać ceramikę zdobioną w ten sposób.

Nie od dziś znane są ręcznie wykonane, pięknie zdobione naczynia. Niegdyś przywilejem ludzi bogatych było takie posiadać. Dziś za przystępną cenę można kupić naczynia zdobione techniką stempelkową.

Historia zdobienia ceramiki techniką stempelkową

Najstarsze wyroby zdobione w ten sposób pojawiły się na polskich ziemiach w połowie czwartego wieku przed naszą erą. Zdobiono tak puchary. W siódmym wieku naszej ery technika stempelkowa, jako sposób zdobienia ceramiki, pojawiła się w manufakturze w Bolesławcu. Dominującym kolorem stał się kobaltowy niebieski. Stosowane wzory to rybie łuski, kółka, czy listki. Z tego sposobu zdobienia ceramiki miasto to słynie do dziś. Przedmioty metalowe, a także wykonane ze srebra i brązu, datowane na dziesiąty wiek bogate były w zdobienia wykonane techniką stempelkową. Także w kowalstwie możemy podziwiać zastosowanie tej techniki zdobień. Ozdabiane w ten sposób były głównie kowadła, najliczniej na Dolnym Śląsku. Te były do siebie zbliżone kształtem, a stempelkowe wzory to: łuki, kółka i wzory kwiatowe. Kowadła te datuje się na osiemnasty-dziewiętnasty wiek.

Technika stempelkowa, jako sposób zdobienia ceramiki dziś

Niewiele zmienił się sposób dekorowania ceramiki za pomocą techniki stempelkowej. Postęp technologiczny wpłynął jednak na trwałość ceramicznych wyrobów. Także dzisiejsze naczynia można spokojnie myć w zmywarce i używać w kuchence mikrofalowej. Rozwojowi uległy też stosowane kolory. Zdobienia na ceramice to nie tylko niebieskie barwy. Często używa się koloru zielonego i ciemnoczerwonego, a dla naczyń o jednolitym kolorze - barw ziemi. Kształty stempelków nie zmieniły się. Dekoracje to kształty kropek, kółek, listków czy rybich łusek. Mnogość stosowanych wzorów wykonanych za pomocą stempelka oraz kształtów ceramicznych naczyń pozwala na ich szeroki wybór.

Na czym polega technika stempelkowa w zdobieniu ceramiki

Cały proces wytwarzania ceramiki przebiega ręcznie. Najpierw wytwarza się masę, która jest głównie mieszanką gliny i wody, a następnie przelewa się ją do gipsowych form. Potem doklejać można uszy do dzbanków i kubeczków. Pierwsze oczyszczenie zastygłej masy również przebiega ręcznie. Dopiero po nim, produkt można wypalić. Palenie odbywa się w temperaturze 800 stopni. Wszystko po to, aby wyroby zmieniły barwę i stały się twardsze. Kolor zmienia się z szarego na różowy. Tak powstały produkt nazywany jest biskwitem. Teraz wyrób jest gotowy do zdobienia. Odbywa się ono za pomocą stempelków, wytwarzanych z gumy lub gąbki. Do każdego koloru używany jest osobny stempelek. Barwy zaraz po przyłożeniu stempelka do wyrobu wyglądają tak samo, jak na gotowym wyrobie. Jedynie kolor kobaltowy z początku ma fioletową barwę. Na gotowym produkcie jest już oczywiście barwy kobaltowej. Dodatkowe zdobienia wykonywane są pędzelkiem. Kiedy wyrób jest już udekorowany, następuje pora na jego szkliwienie, po czym na ponowne wypalenie, w jeszcze wyższej niż poprzednio temperaturze. Tak przygotowany produkt - oryginalnie ozdobiony techniką stempelkową - jest gotowy do użytku.