Wysoka Tama Asuańska – tamy Nilu

We współczesnej historii Egiptu dużą rolę odegrała budowa Wysokiej Tamy Asuańskiej. Konstrukcja tamy, prócz niewątpliwych zalet, przyniosła jednak Egiptowi także negatywne konsekwencje.

Nil, główna rzeka Egiptu, od tysiącleci zapewnia żyzność położonych wśród pustyni pól. W XX wieku zapotrzebowanie na pola uprawne jednak znacznie wzrosło – zdolność nawadniania pustyni przez rzekę miały powiększyć liczne tamy Nilu, między innymi Wysoka Tama Asuańska.

Ważny element współczesnej historii Egiptu – Wysoka Tama Asuańska

Budowę Wysokiej Tamy Asuańskiej rozpoczęto w roku 1960. Znajduje się ona w odległości około 13 kilometrów od Asuanu, a od stolicy Egiptu dzieli ją odległość aż 970 kilometrów. Budowa tamy spowodowała powstanie jeziora Nasera - zbiornika wodnego o pojemności 157 kilometrów sześciennych wody. Głównym celem konstrukcji tamy była regulacja wody Nilu, co miało przyczynić się do wzrostu powierzchni upraw rolnych, a tym samym – produktywności egipskiego rolnictwa. Od początku budowy tamy pojawiły się problemy w jej finansowaniu, ponieważ z obiecanej Egiptowi pomocy wycofały się Stany Zjednoczone. Tama została więc ukończona z pomocą Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, a także dzięki zyskom z nacjonalizacji Kanału Sueskiego (w 1956 r.). Zakończenie budowy tamy nastąpiło w 1971 r. Powstała w tym okresie Wysoka Tama Asuańska swoją nazwę zawdzięcza imponującym rozmiarom. Ma ona 3600 metrów długości i 111 metrów wysokości. Szerokość tamy u podstawy to aż 980 metrów (tama zwęża się ku górze – na szczycie szerokość wynosi 40 metrów).

Zalety i wady Wysokiej Tamy Asuańskiej

Budowa Wysokiej Tamy Asuańskiej przyniosła Egiptowi liczne korzyści. Najważniejszą z nich jest z pewnością działalność elektrowni wodnej o mocy około 2,1 gigawata, która pokrywa dużą część energetycznego zapotrzebowania kraju. Kolejną zaletą jest możliwość regulacji wody w Nilu. W ostatnich latach tama spowodowała zmniejszenie skutków powodzi (w latach 1964 i 1973) oraz suszy (w tym dotkliwej suszy z początku lat 70.). Korzyścią płynącą z budowy tamy i powstałego tuż obok jeziora Nasera jest także rozwój lokalnego rybactwa. Niestety, zalety Wysokiej Tamy są niejednokrotnie równoważone przez jej wady. Należą do nich między innymi: zatrzymanie użyźniających egipską glebę namułów, zmiana mikroklimatu i pojawienie się problemów ekologicznych, czy też konieczność przesiedlenia 60 tysięcy ludzi oraz zniszczenie wielu cennych zabytków. Zestawienie zalet i wad Wysokiej Tamy Asuańskiej skłania do refleksji, z jednej strony nad potęgą rozwiązań inżynieryjnych współczesności, z drugiej – nad ich negatywnymi skutkami, które występują obecnie lub nastąpią w przyszłości.