Zabawki Montessori: charakterystyka i cele

Wybierając zabawki Montessori dla swojej pociechy, warto zastanowić się, jakie są jej upodobania i możliwości.

Metoda Montessori, którą wprowadza się do specjalnych przedszkoli, polega na obserwacji naturalnych zachowań dziecka. Pozwala to dostosować zadania do umiejętności, charakteru i możliwości podopiecznego. Ważne jest połączenie rozrywki z nauką, oczywiście przy poszanowaniu indywidualności dziecka. Opiekun powinien dawać dziecku wskazówki, być wzorcem. Na nim spoczywa odpowiedzialność za zainteresowanie dziecka zabawą i jego zaangażowanie. Nie jest on jednak jedynym źródłem wiedzy. Zajęcia przewidziane są w niewielkich grupach, mieszanych wiekowo, co pozwala dzieciom uczyć się od siebie nawzajem i dzielić się zdobytym wcześniej doświadczeniem. Niewielka ilość uczniów w grupie pomaga dostosować tempo pracy do ich potrzeb: nikt nie wyprzedza pozostałych, ani nie ma zaległości. Dzięki zabawkom Montessori można stosować tę metodę również w zaciszu domowym. Zabawki te można z łatwością dobrać do wieku i zainteresowań dziecka.

Dla najmłodszych
Zabawki Montessori wykorzystują wrodzoną ciekawość dziecka do jego rozwoju i edukacji. Najprostsze działają na zasadzie dopasowywania elementów. Jak puzzle, które w przeciwieństwie do klasycznej ich wersji, przeznaczone są już dla noworodków (dla przykładu złożone z trzech fragmentów), gdyż mają wpływać na kształtowanie umiejętności trzymania długopisu czy "formy i otwory". Rozwijają precyzję, zdolność kojarzenia oraz logiczne myślenie. Istnieją różne rodzaje tych zabawek: dobieranie rysunku przedmiotu do jego cienia lub umieszczanie figur w odpowiednich otworach, czy tak zwane "przewlekanki", w których zadaniem dziecka jest przełożenie sznurka w odpowiednim miejscu. Jeśli dziecko ma trudności z zawiązywaniem sznurowadeł, zapinaniem guzików, czy zamka błyskawicznego, można kupić zabawki, które pomogą połączyć naukę tych czynności z rozrywką. Inne zabawki Montessori polegają na ubieraniu postaci. Dziecko rozwija w sobie wyobraźnię, kreatywność, a także zaradność i logiczne myślenie. Dostępne są również zabawki poprawiające refleks, gdzie zadaniem dziecka jest, na przykład, jak najszybciej dotknąć pojawiające się z zaskoczenia przedmioty. Za pomocą zabawek Montessori można także kształtować pamięć dziecka (tak zwane "memo").

Zabawki Montessori dla nieco starszych
Jeżeli dziecko wkracza w trzeci rok życia, świetnym rozwiązaniem będą zabawki sensoryczne, oddziałujące na poszczególne zmysły. Pierwsze z nich wpływają na węch. Dziecko uczy się przyporządkowywać zapachy do poznanych wcześniej elementów otoczenia. Koncentruje całą swą uwagę na jednym ze zmysłów, uczy się z niego w pełni korzystać. Następna grupa to zabawki oddziałujące na zmysł słuchu. Nagrane wcześniej dźwięki: instrumenty muzyczne, odgłosy zwierząt i urządzeń domowych, uwrażliwiają na bogactwo brzmień otaczającego świata. Pozostają jeszcze zabawki stworzone, by kształtować zmysł dotyku. Dziecko uczy się na czym polegają różnice między miękkim a twardym, gładkim a szorstkim, śliskim a matowym. Innego typu zabawki pomagają poznawać litery i cyfry, a także tworzyć pierwsze wyrazy. Służą też do wykonywania najprostszych obliczeń. Z czasem dzieci tworzą własne, złożone zdania, a opiekun dba o ich poprawność. Dzięki temu późniejsza edukacja jest dużo łatwiejsza. Zabawki Montessori mają za zadanie przystosować młodego człowieka do późniejszego życia. Ułatwiają zrozumienie zasad panujących w przyrodzie i życiu społecznym, jak waga szalkowa z odważnikami, rozpoznawanie znaków drogowych, miniaturowy teatr, czy bank, zabawa w zakupy, rozpoznawanie emocji na podstawie mimiki twarzy, a nawet dopasowywanie zwierząt do ich domów, czy matek do ich młodych.