Zatrucie alkoholem metylowym - objawy i postępowanie

Do zatruć alkoholem metylowym dochodzi na ogół przez nieuwagę oraz brak zdrowego rozsądku. Rozpoznanie objawów i odpowiednie postępowanie może ocalić życie poszkodowanego.

Alkohol metylowy, metanol, jest najprostszym występującym związkiem organicznym z grupy alkoholi. Znajduje zastosowanie w rozpuszczalnikach, paliwach, w produktach farmaceutycznych oraz przemyśle pirotechnicznym. Jest silnie trujący i niebezpieczny dla człowieka. Do zatruć alkoholem metylowym dochodzi najczęściej podczas jego nieświadomego spożycia lub wdychania oparów. Następstwa zatrucia mogą prowadzić do ciężkich powikłań a nawet śmierci. Metanol bardzo trudno odróżnić od alkoholu etylowego, używanego w przemyśle spożywczym, gdyż jego właściwości fizyczne są niemal identyczne. Aby uniknąć zatrucia nie wolno kupować alkoholu z nieznanych źródeł. Używając substancji zawierających metanol do celów gospodarczych należy zachować ostrożność a czas pracy powinien być możliwie krótki.

 

Objawy zatrucia alkoholem metylowym 
Zatrucie alkoholem metylowym składa się z trzech faz. Podczas pierwszej, zwanej narkotyczną, występują silne bóle i zawroty głowy, nudności, wymioty oraz towarzyszący im przyspieszony oddech. W tej fazie ciężko stwierdzić jakim rodzajem alkoholu doszło do zatrucia, ponieważ objawy są bardzo podobne do zatrucia alkoholem etylowym. Następna faza ma nazwę kwasiczej. Podczas metabolizowania metanolu powstaje między innymi toksyczny kwas mrówkowy, który powoduje kwasicę metaboliczną. Jej objawami są przede wszystkim silne bóle brzucha, zaczerwieniona skóra oraz przekrwione spojówki. Podczas ostatniej, trzeciej fazy, następuje uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego. Głównymi objawami są zaburzenia wzroku, niekontrolowane ruchy, pobudzenie prowadzące następnie do zaburzeń świadomości a nawet do śpiączki oraz w końcowym etapie zanik odruchów fizjologicznych oraz porażenie układu oddechowego prowadzącego nawet do uduszenia. Śmierć może nastąpić nawet w kilka godzin po zatruciu. Do ostrych powikłań, jeżeli ofiara zatrucia przeżyje, należą przede wszystkim całkowita ślepota, uszkodzenie mięśnia sercowego, wątroby oraz niewydolność nerek.

Leczenie zatrucia alkoholem metylowym
MSDS (od angielskiego: Material Safety Data Sheet - Karta Charakterystyki Substancji / Mieszaniny) opracowało sposób postępowania w przypadku zatrucia alkoholem metylowym. Po pierwsze należy wywołać u poszkodowanego wymioty. Dzięki temu można pozbyć się metanolu, który nie został jeszcze metabolizowany. Następnie należy podać około stu mililitrów, czterdziestoprocentowego alkoholu etylowego, czyli wódki. Działając w tym przypadku jak odtrutka, zapobiega dalszemu wchłanianiu się metanolu oraz spowalnia jego metabolizm co wydłuża czas potrzebny na udzielenie pomocy zatrutemu. Jeżeli jest taka możliwość poleca się podanie do czterech gramów wodorowęglanu sodu, zwanym potocznie sodą oczyszczoną, co około pół godziny. Następnie trzeba zabezpieczyć funkcje życiowe, czyli zadbać o to aby nie ustał oddech ani praca serca. Niezwłocznie należy wezwać także pogotowie ratunkowe, ponieważ zatrucie alkoholem metylowym wymaga fachowej pomocy lekarskiej i leczenia szpitalnego.