Zatrucie pokarmowe: pierwsza pomoc

Zdrowy rozsądek i dobro chorego to dwie zasady, którymi powinniśmy się kierować chcąc pomóc osobie, która uległa zatruciu pokarmowemu.

Według danych Państwowego Zakładu Higieny, każdego roku w Polsce odnotowuje się kilkadziesiąt tysięcy zatruć pokarmowych. Schorzenie to jest tyleż powszechne co niebezpieczne: w skrajnych przypadkach może prowadzić nawet do śmierci. Kluczową rolę w przeciwdziałaniu jego tragicznym konsekwencjom odgrywa znajomość zasad udzielania pierwszej pomocy.

  • Krok pierwszy: diagnoza
    Precyzyjne określenie źródła zatrucia jest pierwszym krokiem niezbędnym do podjęcia właściwego leczenia. Istnieje wiele substancji mogących wywołać u człowieka nieżyty żołądkowo-jelitowe. Najliczniejszą grupę produktów potencjalnie szkodliwych stanowią artykuły spożywcze: wyroby przeterminowane, produkty wielokrotnie zamrażane i rozmrażane, trujące owoce albo grzyby. Zatrucia pokarmowe mogą także zostać wywołane przez wszelkiego rodzaju środki pochodzenia chemicznego: detergenty, rozpuszczalniki czy leki.
  • Zatrucia żywnością
    Jeśli problemy żołądkowe chorego wywołane zostały przez spożyte przez niego artykuły spożywcze, podstawowym działaniem ratunkowym jest usunięcie z jego organizmu trucizny, najlepiej poprzez wywołanie wymiotów. W tym celu należy podać choremu dużą ilość letniej osolonej wody (w proporcji łyżeczka soli na szklankę wody). Można także nakłonić go, aby palcami podrażnił tylną ścianę gardła. Warto powtórzyć ten zabieg kilkakrotnie, aby całkowicie opróżnić żołądek z treści pokarmowej. Kiedy chory pozbędzie się z organizmu szkodliwej substancji, można podać mu węgiel lub gorzką herbatę.
  • Trudne przypadki
    Inne postępowanie należy zastosować, gdy chory zatruł się środkami żrącymi lub łatwo się pieniącymi, gdy jest nieprzytomny lub ma drgawki. W takich sytuacjach wywoływanie wymiotów jest kategorycznie zakazane. Jeśli źródłem zatrucia jest produkt chemiczny, wskazówek dotyczących zalecanego postępowania możemy szukać na jego opakowaniu lub ulotce. Chorego nieprzytomnego warto natomiast ułożyć w pozycji „bocznej ustalonej”, aby ułatwić mu oddychanie. W tych przypadkach priorytetem pozostaje jednak wezwanie profesjonalnej pomocy lekarskiej.
  • Primum non nocere
    Niezależnie od tego, jaka substancja spowodowała zatrucie, jedna zasada pozostaje uniwersalna: po pierwsze nie szkodzić. Nie wiedząc, jakie postępowanie jest właściwe w danej sytuacji, powinniśmy ograniczyć się do zabezpieczenia trucizny lub próbki wymiocin chorego oraz kontaktu z lekarzem, który podpowie, w jaki sposób możemy pomóc pacjentowi lub zaleci jego jak najszybszą hospitalizację. Podejmowanie przypadkowych działań nie tylko nie pomoże choremu, ale może sprawić, że szkody wywołane w jego organizmie przez zatrucie pokarmowe będą nieodwracalne.